دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني تهران
نسخه چاپی

دکترمهرداد محمدپور

آب مروارید

آب مروارید چیست؟

آب مروارید cataract کدورت عدسی lens شفاف داخل چشم eye می باشد و تشخیص آن با جراح چشم پزشک وفوق تخصص قرنیه میباشد

علت آب مروارید چیست؟

آب مروارید cataract علل زیادی دارد مانند مادرزادی congenital، علل متابولیک metabolic،آب مروارید براثر ضربه، واب مروارید سنی senile.که شایعترین علت آب مروارید سنی است وتشخیص و درمان هرکدام با معاینه و بررسی توسط جراح چشم پزشک و فوق تخصص قرنیه مشخص می شود.

چه کارکنیم آب مروارید نگیریم وراه های پیشگیری از آب مروارید چیست؟

استفاده از عینک آفتابی و غذاهای حاوی ویتامین ث آب مروارید cataract را ممکن است به تاخیر بیندازد.

کی باید آب مروارید را عمل کرد وزمان عمل آب مروارید چه موقع است؟

وقتی که آب مروارید cataract روی دید بیمار اثر منفی بگذارد یا زاویه چشم را تنگ کند با نظر جراح چشم پزشک وفوق تخصص قرنیه تحت عمل جراحی قرار بگیرد.

آیا می شود آب مروارید را با دارو درمان کرد؟

خیر.درمان اب مروارید cataract جراحی فیکو phaco توسط جراح چشم پزشک می باشد ودرمان دارویی یا گیاهی ندارد.

آیا گذاشتن لنز حین عمل آب مروارید الزامی است؟

اگر شرایط چشم اجازه دهد بهتر است توسط جراح فوق تخصص چشم حین عمل اب مروارید cataract،لنز داخل چشمی intraocular lens)iol )گذاشته شود.

بهترین لنز داخل چشمی برای عمل آب مروارید چیست؟

بهترین لنز داخل چشمی IOL معمولا لنزهای هیدروفوب مانند آلکان ALCON و تکنیس TECNIS می باشند که حین عمل فیکو PHACOآب مروارید توسط جراح چشم پزشک وفوق تخصص قرنیه داخل چشم گذاشته می شود.

بهترین دکتر چشم برای عمل آب مرواید و جراح آب مروارید چشم کیست؟

بهترین جراح چشم پزشک برای عمل آب مروارید پزشک فوق تخصص قرنیه است که تجربه زیادی در تشخیص وجراحی آب مروارید cataract داشته باشد وتوانسته است مشکل دید بیماران مبتلا به آبمروارید را به خوبی درمان کرده باشد.

لنز چند کانونه یا لنز تک کانونه کدام برای عمل آب مروارید بهتر و مناسب تر است؟

انتخاب لنز چند کانونه multi focal  IOL یا لنز تک کانونه monofocal IOL توسط جراح چشم پزشک و فوق تخصص قرنیه بسته به نیاز بیمار،شرایط چشم و صلاحدید جراح فوق تخصص چشم باتوجه به  معاینه و در نظر گرفتن شرایط چشم بیمار دارد که توسط عمل فیکوی آب مروارید phaco داخل چشم گذاشته میشود.

هزینه لنزهای داخل چشمی برای آب مروارید cataract چقدر است؟

هزینه لنزهای چندکانونه multifocal IOL گرانتر از لنزهای تک کانونه monofocal IOL است. لنزهای هیدروفوب گرانتر از لنزهای هیدروفیل است.

آیا لنز داخل چشمیIOL غبار می گیردوکثیف می شود؟

خود لنزداخل چشمی IOL کثیف نمی شود ولی کپسول خلفی عدسی که لنز روی آن گذاشته می شود کثیف می شود و از علایم آن تار شدن دید است که  معمولا چند ماه تا چند سال بعد از عمل جراحی آب مروارید اتفاق می افتد که باید توسط جراح چشم پزشک وفوق تخصص چشم بررسی و معاینه شود.

درمان غبارگرفتگی و کثیف شدن لنز بعد از عمل جراحی آب مروارید چیست؟

درمان غبارگرفتگی وکثیف شدن لنز بعد از عمل جراحی آب مروارید cataract eye surgery استفاده از لیزر یاگ YAG laser است. که توسط این لیزر جراح چشم پزشک و فوق تخصص چشم میتواند کپسول خلفی را باز کند و به بهبود دید بیمار کمک کند.

آیا عمل آبمروارید چشم بیهوشی وبستری لازم دارد؟

عمل آب مروارید cataract توسط جراح چشم پزشک وفوق تخصص بیماری های چشم معمولا به صورت سرپایی انجام می شود وبا قطره بیحسی انجام می گیرد.

آیا حین عمل آب مروارید چشم بخیه زده می شود؟

خیر حین عمل آب مروارید cataract توسط جراح چشم پزشک معمولا ندرتا نیاز به بخیه است.

آیا جابجا شدن لنز داخل چشمی بعد از عمل آب مروارید امکان دارد؟

جابجایی لنز داخل چشمی بعداز عمل آب مروارید cataract پدیده نادری است.از علایم آن معمولا تاری دید است که باید توسط جراح چشم پزشک و فوق تخصص بیماری های چشم معاینه و بررسی شود.

علت جابجایی لنز بعد از عمل آب مروارید چشم چیست؟

معمولا علت جابجایی لنز داخل چشمی IOL بعد ازعمل آب مروارید cataract شرایط داخل چشمی خود بیمار یا وارد شدن ضربه به چشم می باشد.

آیا چشم من آب مروارید دارد؟

معمولا کاهش تدریجی دید اولین علامت آب مروارید یا کاتاراکتcataract هست.

تشخیص  قطعی  آب مروارید با پزشک و جراح متخصص  چشم یا فوق تخصص بیماری های چشم است.

حالا که فهمیدیم آبمروارید چشم داریم سوالی که پیش می آید این است:

بهترین زمان عمل آب مروارید چه زمانی هست؟

بهترین زمان عمل آبمروارید یا فیکو Phaco رمانی است که دید بیمار برای کارهای روزمره ایجاد اشکال کند و یا فضای اتاق قدامی را  تنگ کند.

علت ایجاد آب مروارید چیست؟

علل بسیار متعددی  دارد.مانند استفاده از دارو ،ضربه  و ژنتیک،ولی مهمترین علت نورآفتاب و  سن بالا میباشد.

چه کار کنم آب مروارید نگیرم یا از پیشرفت آن جلوگیری کنم؟

استفاده از عینک های آفتابی و جاذب نور و مصرف میوه جات و سبزی های تازه در جلوگیری از تیجاد آبمروارید پیشنهاد شده است ولی ثابت نشده است عمل پیشرفته آب مروارید یا فیکوامولسیفیکاسیون عبارت است ازایجاد شکاف بسیار کوچک در قرنیه و برداشتن لایه قدامی لنز توسط جراح چشم پزشک یا فوق تخصص چشم یا فوق تخصص قرنیه وسپس استفاده از امواج ماورای صوت یا لیزر برای برداشتن آبمروارید یا لنز کدر شده که به طور طبیعی با افزایش سن در افراد بوجود می آید.

بعد این مرحله جراح چشم پزشک لنز تاشونده دوکانونه یاچندکانونه بسته به شرایط

چشم در چشم می گذارد.این عمل توسط قطره انجام می شود.نیاز به بیهوشی ندارد و بدون بخیه انجام میشود.

چشم من آب مروارید داردو پیرچشمی هم دارم آیا درمان همزمان هردو مشکل وجود دارد؟

بله.امروزه با وجود لنزهای چندکانونه امکان اصلاح همزمان آبمروارید یا کاتاراکت cataract و پیرچشمی Presbyopia وجود دارد. قبل ازعمل حتما با جراح چشم پزشک درمورد درمان همزمان آب مروارید و پیرچشمی مشورت نمایید.

آب مروارید

به از بین رفتن شفافیت و کدر شدن عدسی چشم انسان که باعث کاهش بینائی و تاری دید می شود، آب مروارید و دراصطلاح علمی به آن کاتاراکت گفته می شود.علت ایجاد آب مروارید می تواند مادرزادی یا اکتسابی باشد.

انواع مختلف آب مرواریدcataract :

۱– آب مروارید ناشی از افزایش سن

عدسی چشم نیز مانند در طول زندگی به رشد خود ادامه می دهد و لایه هایی به سطح خارجی آن اضافه می شود
بنابراین با گذشت زمان لنز سخت تر می شود و شفافیت خود را از دست می دهد.
آب مروارید ناشی از افزایش سن شایعترین نوع آب مروارید است و ۵۰ درصد افراد بین سنین ۶۵ تا ۷۴ سالگی و ۷۰ درصد افراد بالای سن ۷۵ سالگی به آن مبتلا میشوند،
اما این مشکل می تواند از ۳۵ سالگی به بعد هم شروع شود.

۲- آب مروارید ناشی از بیماریها

این نوع آب مروارید در افرادی که بیماری های مشخصی از جمله دیابت (بیماری قند) دارند دیده می شود. گاهی بروز آب مروارید در رابطه با مصرف داروهای کورتون دار نیز دیده می شود. همچنین به هم خوردن تعادل هورمونی و اختلال در کار غدد درون ریز مانند کاهش عملکرد غدد هیپوتیروئیدی می تواند منجر به آب مروارید زودرس گردد.

۳- آب مروارید ناشی از ضربه

گاهی بلافاصله پس از آسیب یا ضربه به چشم و گاهی سالها بعد از ضربه وارد شده به چشم آب مروارید ایجاد می شود که معمولا پیشرونده بوده و گاهی با آسیب به تارهای نگاهدارنده عدسی همراه می شود که می تواند گذاشتن لنز داخل چشمی را دچار اختلال نماید.

۴- آب مروارید مادرزادی

برخی بچه ها با آب مروارید به دنیا می آیند و یا اینکه در کودکی به آن مبتلا  می شوند .در این حالت معمولا هر دو چشم گرفتار می باشند گرچه انواع یک طرفه نیز دیده می شود.علت آب مروارید مادر زادی می تواند ناشی از عفونت های حین حاملگی مثل سرخجه، برخی بیماریهای مادر مثل دیابت یا مصرف دارو در دوران بارداری باشد.این آب مروارید ممکن است جزئی باشد ودر بینایی اختلال ایجاد نکند، اما در صورتی که منجربه اختلال قابل توجه در دید کودک باشد بهتر است زودتر جراحی شود تا منجر به تنبلی چشم کودک نگردد.

علائم آب مرواریدcataract:

شایعترین علائم این بیماری عبارتند از :

۱ – تاری دید

۲- حساسیت به نور(درخشندگی زیاد نور اتومبیلها در شب، خیرگی و پخش نور چراغها و نور آفتاب، دیدن هاله اطراف چراغها)

۳ – کم رنگ شدن یا محو شدن رنگها

۴ – دید کم در شب

۵ – دوبینی یا جند بینی

۶ – تغییر شماره عینک و یا لنز تماسی

عمل جراحی آب مروارید چشم یا کاتاراکت با کارگذاشتن لنز داخل چشمی بدون بیهوشی و بدون بخیه انجام می شود به این عمل فیکو PHACO گفته می شود.

این عمل برای بهبود دید در افراد دارای کاتاراکت CATARACTانجام می شود.

در این عمل ابتدا کپسول قدامی لنز برداشته می شود.سپس لنزی که دچار کدورت شده توسط امواج اولتراسوند مواد داخلش برداشته می شود.به این صورت که کورتکس و نوکلیوس لنز است برداشته می شود و لنز داخل چشمی قابل انعطاف داخل محفظه لنز گذاشته می شودکه INTRA OCULAR LENS گفته می شود.

این لنز نور مناسبی را وارد شبکیه می کند و دید مناسبی را برای فرد ایجاد می کند. توضیحات کامل جراح وفوق تخصص چشم درباره آبمرواریدیاکاتاراکتCATARACT و لنزهای داخل چشمی خوشبختانه امروزه عمل جراحی آب مروارید یا کاتاراکت بدون بیهوشی و بدون بخیه  یا فیکو  PHACO یکی از موفقیت ترین آمیزترین عمل ها در دنیا است وخوشبختانه در کشور عزیز ما ایران این عمل هرساله باتعداد قابل توجه و کیفیت بالا انجام می شود.

این عمل معمولا نیاز به بیهوشی وبخیه ندارد و با قطره های بی حسی انجام می شود.

این عمل بسیار ظریف و دقیق است و در عین حال سرنوشت سازاست.

دراین عمل از لنزهای داخل چشمی متنوع براساس نیاز بیمار و شرایط چشم( آستیگماتیسم و…) می توان استفاده کرد.عمل آبمروارید چشم مانند فرود آوردن هواپیما است که چند ثانیه بیشتر زمان نیاز ندارد ولی بسیار وابسته به مهارت خلبان است و عمل بسیار سهل و ممتنعی است که سالها مهارت و تجربه پشت آن نهفته است.

توصیه این است که آب مروارید زمانی که جراح چشم پزشک صلاح می داند و تشخیص داده است عمل شود وامروزه که از امواج اولتراسوند برای این عمل استفاده می شود

دیگر نیاز نیست که آب مروارید خیلی سفت یا اصطلاحا رسیده باشد.

پس توصیه می شود زمانی که پزشک متخصص یا فوق تخصص شما تشخیص دادند که زمان عمل آب مروارید است،به توصیه ایشان عمل کنید تا نتایج مطلوب تری حاصل شود.